là một di tích lịch sử của tỉnh Ninh Bình, gắn liền với nhiều sự kiện trọng đại trong thời kỳ phong kiến của Việt Nam. Đến đây, bạn không chỉ được ngắm nhìn phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, mà còn có thể ghé thăm những công trình kiến trúc cổ xưa độc đáo. Nếu bạn đến đúng dịp lễ hội thì đây cũng là thời gian để tham gia các nghi lễ linh thiêng cùng các trò chơi dân gian thú vị,…

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 100km về phía Nam, các dấu tích còn lại của Cố Đô Hoa Lư nay thuộc địa phận xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Quần thể kiến trúc đặc sắc này đã được UNESCO công nhận là 1 trong 4 vùng lõi của quần thể di sản thế giới danh thắng Tràng An. Nơi đây cũng được nhà nước Việt Nam xếp hạng là quần thể kiến trúc, di tích lịch sử quốc gia đặc biệt quan trọng, cần được bảo tồn.

📜 Giai đoạn hình thành

Cố đô Hoa Lư là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến trung ương tập quyền ở Việt Nam, tọa lạc tại vùng núi đá vôi hiểm trở của Ninh Bình. Năm 968, sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế, lập ra nhà Đinh và chọn Hoa Lư làm kinh đô, mở ra một thời kỳ độc lập, thống nhất cho dân tộc.

👑 Thời kỳ hưng thịnh

Trong giai đoạn từ năm 968 đến 1009, Hoa Lư là trung tâm chính trị, kinh tế và quân sự của hai triều đại lớn là nhà Đinh và nhà Tiền Lê. Dưới sự trị vì của Lê Đại Hành, đất nước không chỉ ổn định mà còn phát triển mạnh mẽ, đặc biệt với chiến thắng trước quân Tống năm 981, góp phần củng cố nền độc lập và khẳng định vị thế quốc gia.

🏛️ Chuyển giao lịch sử

Đến năm 1010, nhận thấy vị trí Hoa Lư không còn phù hợp cho sự phát triển lâu dài, Lý Công Uẩn đã quyết định dời đô ra Thăng Long. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của lịch sử dân tộc, đưa đất nước bước vào một thời kỳ phát triển mới rộng mở hơn.

🌄 Giá trị hiện nay

Ngày nay, Cố đô Hoa Lư là một di tích lịch sử quan trọng, thuộc quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận. Nơi đây lưu giữ nhiều công trình có giá trị như đền vua Đinh, đền vua Lê và trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Đền Vua Đinh Tiên Hoàng nằm giữa vùng cố đô Hoa Lư đây là một không gian linh thiêng, là công trình tiêu biểu tưởng nhớ vị vua đầu tiên của nhà nước Đại Cồ Việt – Đinh Bộ Lĩnh. Một địa điểm nổi tiếng mỗi năm thu hút rất nhiều du khách đến tham quan. Ngôi đền được xây dựng trên nền cung điện xưa, mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Hậu Lê, du khách sẽ được chiêm ngưỡng từng đường nét chạm khắc tinh xảo, mái ngói rêu phong và không gian cổ kính. 

Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh ( Đinh Tiên Hoàng) lên ngôi hoàng đế đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô tại Hoa Lư. Ông cũng là vị hoàng đế đầu tiên của nước ta sau thời kì Bắc Thuộc. 

Ngày nay, đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng là một trong những di tích quan trọng thuộc vùng bảo vệ của quần thể di sản Cố Đô. Đền được đặt tại xã Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình thuộc trung tâm thành Đông của kinh đô Hoa Lư xưa. Đây là nơi duy nhất của Việt Nam thờ đồng thời vua Đinh Tiên Hoàng cùng cha mẹ và các con trai của ông. 

Đền sở hữu lối kiến trúc cổ kính với những bức tượng tinh xảo tạc bằng đá xanh, cùng khuôn viên rộng lớn, mặt tiền hướng dãy núi Mã Yên hùng vĩ, phía trên là lăng mộ vua Đinh Tiên Hoàng. Nếu là một người yêu lịch sử, thích khám phá trải nghiệm thì đây chắc chắn là một trong những địa điểm du lịch mà bạn không thể bỏ qua khi ghé thăm Cố Đô.

Đền vua Lê nằm cách đền vua Đinh 50m cũng cùng chung cấu trúc như thế. Cách đền vua Lê 200 m, là chùa Nhất Trụ, được xây từ đời vua Lê Đại Hành, trước cửa chùa có cột đá, cao 4,16 m hình tám cạnh, khắc bài kinh Lăng Nghiêm do nhà vua làm để dâng nhà Phật. Nằm ngay cạnh là khu di tích gắn liền với câu chuyện của công chúa thứ ba của vua Đinh Tiên Hoàng đã nhảy xuống giếng tự vẫn chứ không theo chồng phản tặc chống lại vua cha. Ngôi đền này thờ cô công chúa ấy. 

Đền thờ vua Lê Đại Hành sẽ là điểm đến tiếp theo mà bạn nên ghé thăm trong chuyến du lịch tại Cố Đô của mình. Lê Hoàn được tôn là một trong 14 vị anh hùng tiêu biểu của dân tộc ta với chiến công đánh thắng quân Tống xâm lược. Sau khi lên ngôi vua ông đổi tên thành Lê Đại Hành sáng lập nhà Tiền Lê, trị vì nước Đại Cồ Việt trong 24 năm.

Đền thờ vua Lê Đại Hành, thái hậu Dương Vân Nga, Lê Long Đĩnh cùng bài vị của công chúa Lê Thị Phất Ngân và tướng Phạm Cự Lượng. Đền thờ vua Lê nằm cách đền thờ vua Đinh khoảng 300m, mặt trước đối diện với quảng trường trung tâm Hoa Lư, mặt sau là hào nước giữ vai trò như một tuyến phòng thủ cho Cố Đô.