Phật giáo du nhập vào Việt Nam từ rất lâu đời và ngày càng phát triển mạnh mẽ, để lại nhiều công trình ấn tượng. Một trong số đó không thể không nhắc đến chùa Bái Đính.

Cách đây hơn 1000 năm về trước, tại Kinh đô Hoa Lư có 3 triều đại nối tiếp nhau ra đời là Đinh, Tiền Lê và Lý. Các triều đại đều coi đạo Phật là Quốc giáo nên đã cho xây rất nhiều chùa tại Ninh Bình. 

Chùa Bái Đính là một trong những ngôi chùa được xây trên dãy núi Tràng An. Vị trí chùa tọa lạc hội tụ đầy đủ các yếu tố địa linh nhân kiệt mà theo dân gian đây là đất sinh Vua, sinh Thánh và sinh Thành. 

Đây từng là nơi Đinh Tiên Hoàng Đế lập đàn tế cầu mưa thuận gió hòa. Đồng thời cũng là nơi mà vua Quang Trung chọn làm lễ tết cờ khích lệ các quân sĩ trước khi ra Thăng Long đánh quân Thanh.

Mặc dù được hình thành từ thời Đinh Lê nhưng nhiều chi tiết, cổ vật của chùa Bái Đính Tràng An Ninh Bình vẫn mang đậm nét kiến trúc ở thời Lý. Trở thành địa điểm tâm linh, là trung tâm Phật giáo, đạo giáo và tín ngưỡng thờ mẫu của cả nước. 

Năm 1997, chùa Bái Đính được công nhận là di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng cấp quốc gia. Mỗi năm đón lượng lớn du khách cùng các tín đồ Phật tử khắp nơi đến thăm. 

Điện Pháp Chủ chùa Bái Đính

Điện Pháp Chủ thuộc khu chùa Bái Đính mới. Đây là một trong những công trình kiến trúc quan trong nhất trong quần thể. Kiến trúc điện mang hơi hướng của chùa Tam Thế với hai tầng mái cong rất uy nghi, bề thế. 

Bên trong điện là các thiết kế bằng gỗ và đá được điêu khắc bằng những hoa văn tinh xảo. Đặc biệt, khu vực này nổi bật với bức tượng Phật Thích Ca Mâu Ni bằng đồng sát vàng nặng tới 100 tấn, cao 9,5m (bức tượng Phật bằng đồng lớn nhất Việt Nam). 

Chùa Bái Đính có gì? Điện Tam Thế là điện lớn nhất trong quần thể này. Đây là nơi đặt 3 pho tượng Tam Thế Phạt bằng đồng dát vàng, tượng trưng cho quá khứ – hiện tại – tương lai. 

Mỗi bức tượng cao tận 7,2m và nặng 50 tấn. Điện Tam Thế không chỉ thể hiện sự kỳ vĩ của kiến trúc Phật giáo, mà còn thu hút du khách tìm tới chiêm bái, tìm sự bình an. 

Điện Quan Thế Âm Bồ Tát hay còn gọi là Điện Phật Bà cũng là một trong ba điện nổi bật của chùa Bái Đính. Điện được xây dựng bằng gỗ, chia làm 7 gian. Nằm giữa điện chính đặt bức tượng Quan Thế Âm dát vàng cao 10m, nặng 80 tấn.

Đến với khu chùa Bái Đính Cổ, du khách có thể viếng thăm đền thờ Thánh Nguyễn – ngôi đền với cấu trúc kiểu tiền nhất, hậu công. Nơi này dành để thờ vị thiền sư – danh y Nguyễn Minh Không như một cách để tưởng nhớ công ơn của ông. 

Ông là người phát hiện ra hang động đẹp và đã cho xây dựng chùa để thờ Phật. Ông cũng nổi tiếng là một danh y chữa bệnh cứu người. Đồng thời nghiên cứu tìm hiểu để không phục làng nghề đúc đồng truyền thống. 

Tại khu chùa Bái Đính mới có hành lang La Hán được ghi nhận là hành lang La Hán dài nhất châu Á khi kéo dài gần 3km. Điểm nhấn dọc dãy hành lang là 500 bức tượng La Hán được tác từ đá xanh nguyên khối. 

Mỗi bức tượng có chiều dao từ 2 – 2,5m. Tuy mang dáng vẻ và  biểu cảm riêng nhưng đã cho thấy sự tinh xảo của nghệ thuật điêu khắc. Đây cũng là công trình thể hiện sự kết nối giữ đạo Phật với con người. 

Đây là cánh cổng mà ai cũng sẽ đi qua khi đến tham quan chùa Bái Đính. Tam Quan gồm: Không quan, Trung Quan và Giả quan, có nghĩa là cửa khổ, cửa vô thường và cửa vô ngã. 

Cổng Tam Quan cao tới 16,5m, dài 32m và rộng 13m, được làm bằng gỗ (gần 550 tấn gỗ tròn). Phía trước khắc 4 chữ Minh – Đỉnh – Danh – Lam. Hai bên là hai con sư tử bằng đá tượng trưng cho sức mạnh của trí tuệ.

Bước qua cổng Tam Quan chùa Bái Đính, du khách sẽ thấy bức tượng Khuyến Thiện ở bên phải và tượng thần Trừng ác bên trái. Bên trong còn có bánh xe luân hồi, ở giữ là chữ “Vạn” mang ý nghĩa lửa thiêng.

Nổi bật giữa hàng loạt công trình trong quần thể chùa là Bảo Tháo xá lợi Phật. Công trình này tọa lạc ở phía Tây của điện Tham Thế, gồm 13 tầng, cao 99m, còn chân tháp là hình lục giác. 

Bảo Tháp được phủ toàn bộ bằng gạch nung Bát Tràng, sử dụng các hoa văn trang trí như mây bay, cánh sen, sóng nước,… Xung quanh các cạnh đặt những bức tượng Phật nhỏ bằng đá, giúp tạo thêm điểm nhấn.

Ở tầng 1 của Bảo Tháp là bức tượng Phật Thích Ca Mâu Ni bằng đồng dát vàng ngự trên bệ đá xanh được chạm khắc rồng và hoa sen tinh xảo. Ngoài ra cuộc đời Đức Phật từ khi sinh ra đến khi tu hành chính đạo cũng được khắc họa rõ rệt ở 6 mặt tường quanh tháp.